گزارش
هجوم سرمایه به بازار خودرو در پی نقدینگی بالا در جامعه
نوسانات شدید نرخ ارز در سال جاری و شرایط فعلی اقتصادی کشور و همچنین کاهش سود بانکی سبب شده تا مردم برای سرمایهگذاری و حفظ سرمایه شان به خرید ارز و خودرو روی بیاورند.
هرگاه نرخ تورم بالا میرود و نرخ ارز بالا و پایین میشود، برخی از افراد جامعه سپردهگذاری در بانک را یک ریسک میپندارند و معتقدند برای آنکه بتوانند سرمایه موجود خود را افزایش دهند سوار بر موج نوسانی نرخ ارز با خرید اقلامی همانند دلار و خودرو و غیره میتوانند سود خوبی کسب کنند. اما آیا این تفکر درست است؟
خرید خودرو برای مردم به سرمایهگذاری تبدیل شده است
خرید خودرو در ایران برای برخی از مردم بیشتر از آنکه خرید یک وسیله کابردی باشد وسیلهای برای حفظ سرمایه شان حساب میشود، برخی خودرو را میخرند تا پس از مدتی آن را گران تر به فروش برسانند و از این خرید و فروش سودی نصیبشان شود و در واقع توان مالی خودرو را بهبود ببخشند.مردم نگران ارزش پول شان هستند؛ چه آنان که تمام نقدینگی شان کفاف معاش امروزشان را می دهد و چه کسانی که حسابهای بانکی شان آکنده از میلیاردها تومان پول است و همین عامل باعث سرریز شدن سرمایهها به بازار خودرو و طلا میشود.حمیدرضا صفری کارشناس بازار سرمایه میگوید: درست است که زمانی که گرانی و تورم ایجاد شود خودرو هم گران خواهد شد اما خودرو یک کالای مصرفی است، اما سپردهگذاری در بانک یک سرمایهگذاری بدون ریسک به حساب میآید و خرید خودرو در چنین شرایطی کار منطقی به نظر نمیرسد.
او میافزاید: زمانی که نرخ ارز تغییر میکند، و تورم ایجاد میشود مسلما برای هرکسی هر دارایی که تورم را پوشش بدهد بهتر است در واقع مردم سعی میکنند دارایی خود را حفظ کنند، و چون ابتدا نرخ ارز رشد میکند بعد سایر اقلام هرچه این دارایی که افراد میخرند به نرخ ارز نزدیک تر باشد سرمایه آنها را بیشتر حفظ میکند.
همچنین علی اصغر پورمتین اقتصادان با اشاره به این که خودرو یک سرمایه حساب نمیشود میگوید: اگر قرار باشد همه با این نگاه خودرو بخرند پس تکلیف توسعه اقتصادی چه میشود؟ اما اگر شخصی پول خود را در بانک بگذارد بانک با پول سرمایهگذاری میکند و شغل ایجاد میکند.
وقتی قیمت دلار به هر علتی بالا می رود، مردم نگرانتر می شوند و برای خرید دلار، طلا و خودرو صف میکشند. بازار به تقاضاهای جدید ناشی از این صفها واکنش نشان می دهد و دلار، سکه و خودرو گرانتر می شود؛ با گرانتر شدن دلار و خودرو، نگرانی و هجوم به به این بازارها بیشتر شده و بازاین اجناس داغ تر میشود و این چرخه تا مداخله دولت ادامه می یابد.
کشورهای بزرگ جهان برای جذب نقدینگی جامعه از گزینه های مختلفی همانند تعاونی ها، سرمایه گذاری های کلان در حوزه معدن، تولید و صنایع «های تک» استفاده می کنند کاری که در کشور ما حتی بر روی آن فکر هم نشده است.
بر اساس این گزارش وقتی یک خانواده کل سرمایه نقدیاش در حدود 100 میلیون تومان است برای از دست ندادن آن هر کاری خواهد کرد مثلا خانه، زمین، مغازه، طلا، سکه، خودور، فرش های گران قیمت و دست بافت را خریداری می کند تا اگر مانند شرایط امروز ایران ارزش پول ملی در سراشیبی قرار گرفت؛ همه چیز خود را از دست ندهد.
نقدینگی بالا سرمایهها را به سمت بازارهای طلا، خودرو و ارز سوق میدهد
بی گمان بدترین نوع سرمایه گذاری نقدینگی که متاسفانه در ایران بر روی آن تبلیغ بسیاری می شود، گذاشتن پول در حسابهای یکساله با سودهای متفاوت است. این پول بعد از یک سال 10 تا 15 درصد سود دریافت میکند که در مقایسه با نرخ تورم سالانه کشور، رقم چشمگیری نیست حال اگر همین پول تبدیل به ملک یا خودرو میشد شاید سود بیشتری را عاید شما میکرد اما این فکر جهان سومی که بدون تلاش ثروتمند شویم موجب شده است که کشور ما پس از سالها تولید و صادرات محصولات مختلف از خودرو گرفته تا مرکبات، در حال حاضر به خاطر کم شدن فعالان حوزه تولید و اضافه شدن تعداد دلالها، با کسری رو به رو شده است.در ماه های اخیر یک بار دیگر کاهش ارزش پول ملی گریبان کشور را گرفت. مردم سراسیمه به سراغ بازارهای سنتی سرمایه گذاری خود یعنی سکه، طلا و خودرو رفتند و البته به دلیل کاهش قدرت مالی مردم، مسکن کمترین بهره را از این تنش جذب کرد.اما خودرو برای اولین بار به این بازار سنتی اضافه شد و مردم هر چه پول نقد در دست داشتند برای پیش خرید خودروها از حسابهای خود خارج کرده و بازار خودرو را با تنش رو به رو کردند. این همه به دلیل ترس ذاتی است که ایرانیان از کم شدن سرمایه خانوادگی خود به دلایل مختلف دارند.
تحریم صنعت خودرو محرک اوضاع نابسامان خودرو شد
آغاز تحریم صنعت خودرو محرک اوضاع نابسامان خودرو شد و خودروهای وارداتی و داخلی تا 3 برابر ارزش واقعی خود به فروش گذاشته شدند.اما یک سوال چرا ایرانیان برای خود و خانواده شان تولید اشتغال نمیکنند؟ یعنی چرا مثلا به جای گذاشتن پول خود در بانکها یا خرید بیدلیل خودرو و دپوی آن، برای ایجاد یک حرفه و اشتغال 2 تا 5 جوان ایرانی ورود نمیکنند؟ چرا با تمام مشکلات اقتصادی و معیشتی که خودشان میدانند که جوانان با آن دست به گریبان هستند، به عنوان عضوی از بدنه ایران زمین، برای تولید کار و ارزش افزوده کاری نمی کنند؟شاید جواب این سوالات یک جمله باشد. ایرانیان راحت پول درآوردن را دوست دارند. یعنی با اینکه میدانند اگر خودشان یک کارگاه یا مغازه یا شرکت داشته باشند درآمدشان چندین برابر خواهد شد ترجیح می دهند به عنوان یک حقوق بگیر زیر دست سایرین کار کنند و ریسک بزرگ شدن را برای خود انتخاب نکنند.اما چرا اروپا و کشورهای بزرگ آسیایی به این میزان رشد اقتصادی دست یافتهاند؟ دلیلش این است که یاد گرفته اند برای درآمدزایی بیشتر باید بیشتر حرکت کنند اما ما تنها به دنبال موسسات و بانک هایی می گردیم که به جای 10 درصد، 20 درصد سود سالانه به ما بدهند و این یعنی ایستا بودن.در کشورهای اروپایی اگر خانواده ای بخواهد سرمایه خود را افزایش دهد، به جرگه تولیدکنندگان و دارندگان حرفه های مختلف تولیدی و خدماتی اضافه می شود یعنی اگر صاحب شرکتی است، این سرمایه را در جهت گسترش آن مجموعه هزینه می کند و این یعنی هم به اشتغال، هم به اقتصاد کشور و هم به جیب خود کمک می کند کاری که ما ایرانیان از آن گریزانیم.
بیبرنامگی مدیران دولتی برای ارائه نقشه راه سرمایه گذاری؛ سرگردانی سرمایهها در بازارهای ارز، طلا و خودرو
البته در اینجا از بی برنامه بودن مدیران دولتی برای ارائه نقشه راه سرمایه گذاری خانوارهای ایرانی نباید به آسانی گذشت زیرا تا زمانی که مدیر دولتی برای حل معضل نقدینگی، درصد سود بانک ها را بالا و پایین کند، چرخ تولید تکان نخواهد خورد و این سکون دست آخر اسکلت سازنده ایران را خم می کند.بی شک اگر ایرانیان به درستی راهنمایی شوند، سرمایههای ایشان به جای بانک، طلا، سکه، ارز و خودرو برای ساخت انواع و اقسام محصولات و همچنین برای تولید کشاورزی جذب خواهد شد این مهم را همه دولت ها در شعار نشان داده اند که می دانند اما بعد از روی کار آمدن از یاد برده و برای کاهش نقدینگی در جامعه سود بانکی را بالا و پایین می کنند.علی رجبی ابهری، کارشناس امور راهبردی اقتصاد درباره اینکه چرا خودرو برای مردم تا این اندازه جذابیت دارد و چرا قیمتها همواره شکل صعودی دارند، میگوید: سالها است که سیاستهای ارزی دولتمردان در بانک مرکزی ثابت است. سیاست هدفمندی یارانهها بخشی از ارتقای ساختارهای اقتصادی بود. اما به دلیل تحریمها و کمبود منابع ارزی، دولتها در فشار و تنگناهای تامین منابع ارزی قرارگرفتند و در نهایت فشارها منتج به جراحی اقتصادی و ساماندهی بازار ارز شد. در گذشته خودرو برای مردم یک کالای مصرفی و نه سرمایهای محسوب میشد.با توجه به تحولات بینالمللی اقتصادی که به عنوان جنگ اقتصادی نیز تعبیر میشود و با توجه به تغییر ساختارهای ارزی و قطع سوبسیدهای حمایتی، مردم سعی دارند سرمایههای خردشان را با کالاهایی که ارزش خود را با تورم حفظ کرده و سهلالبیع نیز هست، عوض کنند.بنابراین ما شاهد سرمایهگذاری مردم در امر خودروسازی به میزان بیش از نیاز مصرف بازار هستیم که فرصت خوبی برای فروش و پیشفروش خودرو است و درآمد آن میتواند صرف بازسازی، طراحی و ارتقای ساختار تولید و فروش خودروسازان شود. به نظر بنده این فرصت بزرگی برای خودروسازی کشور است که تکرار نمیشود.به زعم وی آزادسازی قیمت خودرو راهگشاست.
هجوم پولهای سرگردان به بازار خودرو
عضو هیات علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی معتقد است که به دنبال تشدید کنترل دولت بر بازار ارز و سکه بخشی از پولهای سرگردان به بازار خودرو هجوم آوردهاند که نتیجه آن رشد شدید قیمت خودرو در بازار آزاد بوده است.امرالله امینی اظهار کرد: رشد عجیب و غیرقابل باور قیمت خودروهای داخلی در بازار آزاد آن هم در شرایطی که مشتری و تقاضای مصرفی برای این خودروهای گران وجود ندارد، نشاندهنده هجوم پولهای سرگردان و سفتهبازان به این بازار است.وی با بیان اینکه در حال حاضر حجم نقدینگی و پایه پولی در کشور به شدت افزایش یافته است، خاطرنشان کرد: نتیجه این وضعیت وجود حجم قابل توجهی پول سرگردان با انگیزههای سفتهبازانه و سودجویانه در اقتصاد است.عضو هیات علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی ادامه داد: پولهای سرگردان بسته به شرایط اقتصادی برای سفتهبازی وارد بازارهای مختلف میشوند بهگونهای که چند ماه پیش شاهد هجوم آن به بازار ارز و رشد شدید قیمت دلار بودیم.
امینی با بیان اینکه به دنبال تشدید اقدامات کنترلی دولت در بازار ارز و سکه، اخیرا پولهای سرگردان وارد بازار خودرو شدهاند، تصریح کرد: نتیجه این وضعیت نیز رشد شدید و عجیب قیمت خودروهای داخلی در بازار آزاد بوده است.عضو هیات علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی گفت: در این شرایط هرچه خودروسازان، خودرو عرضه میکنند با انگیزههای سفتهبازانه خریداری و با قیمتهای آنچنانی وارد بازار آزاد میشود.وی خاطرنشان کرد: تفاوت بالای قیمت کارخانه و بازار خودروها به انگیزههای دلالی و سفتهبازی دامن زده و باعث شده گذشته از کسانی که برای تامین نیاز مصرفی خود به دنبال خرید خودرو از کارخانهها هستند نزدیک به ۱۰۰ درصد تقاضای خرید خودرو با اهداف سفتهبازانه باشد.
آینده بازار خودرو به کجا میرود؟
مادامی که شرایط برای سرمایه گذاری در تولید و بازارهای مطمئن برای مردم فراهم نشود نمیتوان از هجوم سرمایه ها به بازار ارز، خودرو و طلا جلوگیری کرد.
با زردی هزاران خزان سبز بودیم