دبیر جشنواره تئاتر فجر:برگزیدگان جشنواره‌های تئاتری را نمی‌پذیریم

 

دبیر سی و هشتمین جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر اعلام کرد در این دوره برگزیدگان جشنواره‌های تئاتری را نخواهیم پذیرفت.به گزارش روابط عمومی اداره کل هنرهای نمایشی، نادر برهانی‌مرند، دبیر سی و هشتمین جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر اعلام کرد در دوره پیش رو از پذیرش آثار منتخب دیگر جشنواره‌های تئاتری که به صورت بین‌المللی و سراسری برگزار می‌شوند، امتناع خواهد شد.برهانی‌مرند با اعلام این خبر، افزود: سی و هشتمین جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر تنها در صورتی پذیرای برگزیدگان دیگر جشنواره‌های تئاتری خواهد بود که مانند همه گروه‌های شرکت‌کننده، موازین فراخوان را رعایت کرده و مراحل ثبت نام و شرکت در جشنواره تئاتر فجر را پشت سر گذاشته و با ساز و کار خود جشنواره  انتخاب شده باشند و تنها برگزیدگان جشنواره‌های استانی از این قاعده مستثنی خواهند بود.دبیر سی و هشتمین جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر، در همین زمینه ادامه داد: امسال تصمیم گرفتیم این خبر را پیش از اعلام فراخوان به اطلاع دبیران و مسئولان محترم دیگر رویدادهای تئاتری برسانیم تا این موضوع را در برنامه‌ریزی و شیوه اجرایی خود مدنظر داشته باشند و اجازه دهند آثار با تدبیر خود دبیرخانه جشنواره تئاتر فجر انتخاب شوند.سی و هشتمین جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر در زمستان ۹۸ به دبیری نادر برهانی‌مرند برگزار خواهد شد.

=========================

سومین روز از سلسله نشست‌های «آسیب‌شناسی جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر»، در قالب جلسه گفت‌وگو و تبادل آرا میان رئیس و دبیر سی و هفتمین جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر، شهرام کرمی و نادر برهانی‌مرند با حاضرین، برگزار شد.

شهرام کرمی، مدیر کل هنرهای نمایشی و رئیس جشنواره تئاتر فجر با اشاره به تضارب آرای  اهالی تئاتردر این نشست ها  گفت: اگر مطالباتی از جشنواره تئاتر فجر وجود دارد نشانگر آگاهی افراد است. تمام اتفاقاتی که می‌توانست رخ دهد، در این 37 دوره رخ داده و آزمون و خطاهایی شکل گرفته است و اکنون ما می‌توانیم ساختار آن را تحلیل کنیم. اولین قدم من، تدوین یک آیین‌نامه مشخص در مورد جشنواره تئاتر فجر بود که ضروری می‌نمود. ما باید یک سند تدوین می‌کردیم تا بدانیم جشنواره تئاتر فجر با چه هدفی و چه دیدگاهی برگزار می‌شود. اولین قدم تدوین این سند بود، هر چند بعدها ایراداتی بر آن گرفته شد و خود من هم ایراداتی را بر آن وارد می‌دانستم. اما می‌توان با اتکا به آن به عنوان یک سند بالادستی، به آسیب‌شناسی جشنواره پرداخت. شک ندارم جشنواره امسال، بهتر از سال قبل برگزار خواهد شد چون نادر برهانی مرند دبیر جشنواره بسیاری از مباحث عملی را تجربه کرده است. او فقط به خاطر مطالبه بالایی که از جشنواره وجود داشت از آن گریزان بود. 18 هزار هنرمند عرصه هنرهای نمایشی از جشنواره تئاتر فجر مطالبه دارند و می‌خواهند این رویداد در کوتاه مدت برآیند حضور آن‌ها باشد. نادر برهانی‌مرند، دبیر سی و هفتمین و سی و هشتمین جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر نیز درادامه  گفت: سال گذشته زمانی که پیشنهاد دبیری جشنواره به من داده شد با آیین‌نامه‌ای رو‌به‌رو شدم که شورای سیاست‌گذاری ملزمم کرد در حد امکان به آن پایبند باشم. این آیین‌نامه، آیین‌نامه کاملی نبود و به بسیاری از واقعیات توجه نداشت اما مبارک بود. من هم به این دلیل پذیرفتم که به هر حال بعد از 37 دوره بالاخره آیین‌نامه‌ای به وجود آمده بود و همان زمان به آقای کرمی گفتم اشکالات فاحشی دارد که باید رفع شود. منظورم این است که سال پیش این آیین‌نامه به گونه‌ای دست مرا بسته بود و چون باید چیزهایی را رعایت می‌کردم به قول آقای غریب‌پور اجازه بلندپروازی نداشتم اما امسال تلاش می‌کنیم به پیشواز تغییر ساختار جشنواره برویم. از اواخر جشنواره گذشته این پیشنهاد را مطرح کردم که اگر جشنواره‌ای کارآمدتر، به‌روزتر و با کنش‌مندی بیشتر می‌خواهیم باید تغییراتی در آن ایجاد کنیم. در ادامه شهرام کرمی در پاسخ به این سوال که چشم‌انداز جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر چیست، گفت: یکی از آیتم‌هایی که در آیین‌نامه در سه بند تدوین شده همین چشم‌انداز بود. چشم‌اندازی که در این سند با استناد به اسناد بالادستی تدوین شد از سه منظر بود و اشاره شد که جشنواره در چشم‌انداز خود قصد دارد تبدیل به رویدادی با مختصاتی شود که خدمت‌تان خواهم گفت.  اول این که الگویی برای برگزاری شایسته جشنواره‌های مشابه هنرهای نمایشی در کشور شود. جشنواره تئاتر فجر اصلی‌ترین جشنواره تئاتر کشور است و تقریبا تمام رویدادهای تئاتری کشور تحت تاثیر آن هستند. نقش جشنواره تئاتر فجر در هر شکلی در جشنواره‌های دیگر مشخص است و اگر ما بتوانیم جشنواره تئاتر فجر را مطابق الگوهای فرهنگی‌مان تعریف کنیم می‌توانیم بر دیگر جشنواره‌های تئاتری هم تاثیر بگذاریم.  مثالی می‌زنم. یکی از چالش‌هایی که در این دو روز در خصوص جشنواره تئاتر فجر مطرح شد مضر بودن بخش رقابتی بود که من هم معتقدم هر جشنواره تئاتری باید فارغ از آن باشد. اما به شخصه در چندین دوره از جشنواره شرکت کرده‌ام و اذعان می‌کنم دو دوره‌ای که رقابتی نبود جز سردترین دوره‌ها بود. پس ما باید در تصمیم‌گیری‌های مان به مختصات فرهنگی‌مان هم توجه کنیماو ادامه داد: مورد دوم این چشم‌انداز عبارت از این بود که جشنواره باید رخدادی مبتنی بر فرهنگ و هنر غنی ایرانی- اسلامی در حوزه هنرهای نمایشی باشد. جشنواره تئاتر فجر یک جشنواره دولتی است که در نظام جمهوری اسلامی ایران و با اهداف نظام برگزار می‌شود و ما باید بتوانیم رخدادی را شکل دهیم که مبتنی بر فرهنگ اصیل ایرانی و اسلامی باشد. مسئله سوم نیز برخورداری جشنواره از اعتبار منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای بود. در ادامه نادر برهانی‌مرند در پاسخ به این سوال که آیا جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر توانسته است جریان‌ساز باشد یا خیر، گفت: من معتقدم جشنواره تئاتر فجر با همه کاستی‌هایش در دوره‌هایی جریان‌سازی کرده است و در دوره‌هایی هم نه. برای بررسی این موضوع باید تاریخ جشنواره را در دو قسمت دید؛ تئاتر دولتی و تئاتر خصوصی. تا زمانی که جریان تئاتر خصوصی و شبه‌خصوصی شکل نگرفته بود می‌شد تا حدودی از جشنواره تئاتر فجر انتظار جریان‌سازی داشت اما بعد از شکل‌گیری تئاتر خصوصی و خروج تئاتر از انقیاد صد در صدِ دولتی باید به این جریان‌سازی حداقل در وجه هنری آن مشکوک شد. شهرام کرمی در پاسخ به همین پرسش گفت: جشنواره در سال‌های اول شکل‌گیری هدفی را دنبال می‌کرد و می‌خواست جایی برای ظهور و بروز هنرمندان انقلابی باشد. در آن مقطع، نقش جشنواره این بود که فعالیت تئاتر انقلاب اسلامی را به نحوی هدایت کند. بعدها حضور یک نماینده از شهرستان‌ها هم اهمیت پیدا کرد. چون قرار بود نقشش جریان‌سازی در حوزه تئاتر شهرستان‌ها باشد. در ادامه نسل‌های مختلفی از طریق جشنواره تئاتر فجر به خانواده تئاتر معرفی شدند چون تئاتر ما هنوز جریان زایایی نبود. در آن مقطع تعداد تئاتری‌ها محدود و جشنواره تئاتر فجر فرصتی برای دیده شدن بود. این جریان کم‌کم تغییر کرد و ما دیگر نتوانستیم نقش معرفی هنرمند را برای جشنواره قائل شویم هر چند این بستر هم چنان در دل آن وجود داشت و دارد. در حال حاضر معرفی چهره‌ها از طریق جشنواره تئاتر فجر مطرح نیست و نمی‌توانیم بعد از 37 دوره این انتظار را از جشنواره تئاتر فجر داشته باشیم که فرصتی برای حضور آدم‌ها باشد. نادر برهانی‌مرند نیز در خصوص وجه بین المللی جشنواره  گفت: تا وقتی کمپانی‌های خصوصی به معنای درست کلمه در کشور ما شکل نگیرند این مشکلات را خواهیم داشت. یک شکل صد در صد دولتی نمی‌تواند به این مهم نائل آید و تا زمانی که بخش خصوصی را به عنوان بخشی که در مسائل اقتصادی مبتکرتر است به رسمیت نشناسیم نمی‌توانیم کاری از پیش ببریم. اگر در حال فکر کردن به چشم‌انداز جشنواره تئاتر فجر هستیم باید به این بخش نیز بیاندیشیم. ما نمی‌توانیم از این دایره بسته بدون توجه به کمپانی‌ها رها شویم. جشنواره تئاتر فجر هم اگر به تعالی‌ بخش بین‌الملل خود فکر می‌کند باید این نکته را مد نظر داشته باشدشهرام کرمی در پاسخ به این سوال که مطالباتش به عنوان رئیس جشنواره از نادر برهانی‌مرند در مقام دبیر این رویداد چیست، گفت: جشنواره تئاتر فجر به جایگاهی رسیده است که دبیرش باید یک هنرمند باشد. این دیدگاه وجود دارد که مدیران فرهنگی- هنری نباید از جامعه هنری باشند ولی ما می‌توانیم حاصل چنین انتخاب‌هایی را بررسی کنیم. او ادامه داد: واقعیت این است که من این را به عنوان حُسن می‌دانم که یک نویسنده، کارگردان و هنرمند سکان جشنواره تئاتر را در دست بگیرد. من اعتقادی به این که غیرهنری‌ها بهتر مدیریت می‌کنند ندارم. نادر برهانی‌مرند این مسئولیت را قبول کرد چون خودش برآیند این جریان هنری بود. انتظار من از نادر برهانی‌مرند که طبع آرام و بی‌کینه‌اش به خودم هم نزدیک است این است که جشنواره‌ای با ماهیت شایسته هنری و با حضور و مشارکت بیشترین تعداد از هنرمندان تئاتر برگزار کند. این تنها خواست من نیست و خواست همه هنرمندان و اصحاب فرهنگ و رسانه هم هست. این بزرگ‌ترین خواسته من از نادر برهانی‌مرند با توجه به شرایط و امکانات است. جشنواره سال گذشته کم‌ترین حواشی را داشت اما ضرورت دارد امسال کمی تُنُک‌تر شود و گسترشش ندهیم و به شکل عملی شاهد آن باشیم. این خواسته‌ای است که من از جشنواره دارم، ضمن این هر تحولی بخواهد در جشنواره اتفاق بیفتد گام به گام است. تمایل من نیز این است که جشنواره غیررقابتی برگزار شود ولی نمونه‌هایی غیررقابتی هم برگزار کرده‌ و دیده‌ایم که نمی شود. پس حداقل باید تعداد بخش‌های رقابتی را محدود کرد. در پایان این نشست نادر برهانی‌مرند در پاسخ به این سوال که راهکارش در مورد تئاتر شهرستان‌ها چیست، گفت: این بسیار بد است که دوستان ما از شهرستان‌ها و استان‌ها تنها برای روی صحنه بردن اثر خودشان در جشنواره حاضر می‌شوند و پس از آن ناچار به بازگشت هستند. بسیار مایلم امسال پیرو صحبت آقای کرمی در مورد تُنُک کردن جشنواره، شرمنده دوستان شهرستانی نشویم که فقط برنامه پُرکن ما باشند و بعد از اجرا به شهر خود برگردند و نتوانند جشنواره را ببینند. الان بیشتر دوستان تهرانی هستند که بهره‌مند می‌شوند. فکر می‌کنم ان‌شاالله امسال این اتفاق بیفتد که بتوانم روزهای بیشتری پذیرای دوستانی که از شهرستان می‌آیند باشیم. امسال قرار است جشنواره‌های استانی را بسیار باشکوه‌تر برگزار کنیم و ممکن است به این سمت برویم که تنها ورودی بچه‌های استان‌ها به جشنواره همین جشنواره‌های استانی باشد تا پیشکسوتان نیز از این طریق وارد شوند و به آن رونق بخشند. بخش شهرستان‌ها و استان‌ها بخش مهمی است ولی قرار نیست که جشنواره تئاتر فجر همه مشکلات را حل و فصل کند. به این معنا که نمی‌توان همه مشکلات تئاتر استان‌ها و شهرستان‌ها را با فجر رفع و رجوع کرد.